.

 

 

 

 

 

تار

تار

 

تار از سازهای زهی-زخمه ای ایرانی است.تار در ایران و برخی مناطق دیگر خاورمیانه مانند جمهوری آذربایجان،ارمنستان،گرجستان و تاجیکستان و دیگر مناطق نزدیک قفقاز برای نواختن موسیقی کلاسیک این کشور ها استفاده می شود.

 


واژه تار در فارسی به معنی رشته است .

در گذشته تار 5 سیم (5 تار)داشت.غلامحسین درویش (درویش خان)سیم ششمی به آن افزود که همچنان به کار می رود.

 

 

تاریخچه تار:

بنا به روایتی تار از زمان فارابی موسیقیدان معروف ایرانی وجود داشته است و بعد از وی توسط صفی الدین ارموی و دیگران کامل تر شده است.

ساز تار و ساختار کنونی(کاسه و نقاره شبیه به دل با دسته ای متصل دارای شش سیم )از زمان قاجار دیده شده است.

مرتضی حنانه در کتاب گامهای گمشده،تار را ساز ملی ایران می داند.

آخرین اصلاحات توسط درویش خان استاد موسیقی ایرانی با افزودن سیم ششم جهت تکمیل و وسعت دامنه صوتی تار انجام پذیرفته است.

 

آخرین الگوی ساخت تار هم متعلق به سازگر معروف استاد یحیی دوم است که گره چوب را به شکل متقارن روی کاسه تار طراحی می نموده است.

جنس چوب کاسه تار از درخت توت و دسته آن از گردو است.

 

شکل ظاهری تار

قسمت کاسه به دو قسمت بزرگ و کوچک تقسیم می شود که قسمت کوچک را نقاره می گویند.روی هر دو قسمت کاسه و نقاره پوست کشیده می شود.

 

 

خرک تار بر روی پوست کاسه قرار می گیرد.

 

نقاره از بخش بالایی خود به دسته متصل می شود .دسته تار بلند و حدود 45 تا 50 سانتی متر است. و بر کناره های سطح جلویی آن دو روکش از جنس استخوان شتر چسبانده شده است.

 

دور دسته پرده هایی عمود بر طول آن با فواصل معین بسته شده است .تعداد پرده ها امروزه 28 است.ولی تعداد پرده های ساز های قدیمی 25 بوده است.

جعبه گوشی (سر)در انتهای بالایی دسته قرار دارد و از هر طرف سه گوشی کوک بر سطح جانبی جعبه قرار گرفته است.

تعداد سیم ها 6 سیم است.سیم ها از انتهای تحتانی کاسه شروع شده از خرک گذشته و در تمام طول دسته کشیده شده و در انتها به دور گوشی های کوک در داخل جعبه پیچیده شده است.

سیم ها شش گانه عبارتند از سیم سفید(پایین)،که همصدا کوک می شوند،دو سیم زرد (همصدا)،یک سیم سفید نازک (زیر) یک سیم زرد (بم).دو تار آخر معمولا با فاصله اکتاو کوک می شوند.

 

 

کوک تار

سیم های همصدای سفید :دو

سیم های زرد :سل

سیم های بم :دو یا ر

کوک تار در دستگاه ها و آوازهای مختلف تغییر می کند.

تار با وسیله به نام مضراب نواخته می شود.

 

نوازندگان معروف تار:

نوازندگان پیشین تار:

آقا علی اکبرخان طباطبایی، آقا حسینقلی، میرزا عبذالله، درویش خان، محمدرضا لطفی، علینقی وزیری، موسی معروفی، نصرالله زرین پنجه، مرتضی نی داوود، علی اکبر شهنازی، عبدالحسین شهنازی، غلامحسین بیگجه خانی، لطف الله مجد، عطا جنگوک، فریدون حافظی و جلیل شهناز

نوازندگان فعلی تار:

فرهنگ شریف، هوشنگ ظریف، محسن نفر، حسین علیزاده، داریوش طلایی، داوود آزاد،داریوش پیرنیاکان، کیوان ساکت، حمید متبسم، ارشد تهماسبی،شهرام میر جلالی، مجید درخشانی، مازیار شاهی، علی بیانی، علی قمصری و هادی آذر پیرا