تنبور

تنبور

 

تنبور نام باستانی سازهای مضرابی خانواده دوتار و از سازهای قدیمی ایران و ساز آیینی  و مذهبی سلسله یارسان در غرب ایران است.تنبور از معدود سازهای رایج در ایران است که مقدس شمرده می شود.حوزه اصلی رواج تنبور،استان کرمانشاهان به ویژه دو منطقه گوران و صحنه و بخش هایی از لرستان است.

 

تنبور ساز زهی-زخمه ای است و با انگشتان دست نواخته می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

ویژگی های ساختاری تنبور

تنبور دارای کاسه طنینی یکپارچه و یا ترکه ای و به شکل تقریبا گلابی است و روی دهانه آن صفحه چوبی قرار می گیرد..

کاسه طنینی با رابطی به نام گلویی به دسته ای نسبتا طویل متصل است که دستان ها روی آن بسته می شوند.تنبورهای قدیم دو وتر (سیم) و دو گوشی داشتند اما تنبور های کنونی سه وتر(سیم) و سه گوشی دارند.

موارد و نوع استفاده تنبور

مهم ترین مورد استفاده تنبور، همراهی ذکرها و مقام های مذهبی است.

مقام های تنبور شامل: مقام های حقانی(کلام،یاری)

مقام های باستانی(مجلسی)

مقام های مجازی است.

 

نوازندگان معروف تنبور :

منطقه گوران: سید شمس الدین حیدری توتشامی، کادارا و کابشر، استاد سرخاو، لالو بیرخان، کاکی‌های گوراجو، کاعظم و کاکریم منهوئی، اله مراد حمیدی، سیدولی حسینی، درویش علی میر درویشی،سید محمود علوی، میرزا سید علی کفاشیان، علی اکبر مرادی، طاهر یارویسی، گل نظر عزیزی، داوود عزیزی، حیدرکاکی،

  • منطقه کرند: عابدین خادمی، سید علی یارافضلی شاه ابراهیمی، سید قاسم افضلی شاه ابراهیمی، سید ارش شهریاری،
  • منطقه صحنه: نورعلی الهی، سید امراله شاه ابراهیمی، درویش امیر حیاتی، سید خلیل عالی نژاد،عبدالرضا رهنما، رامین کاکاوند
  • منطقه کرمانشاه: غلام زنده دل، کیخسرو پورناظری، علیرضا فیض بشی پور
  • منطقه لرستان: امامقلی امامی
  • منطقه قزوين: كامبيز محيط مافی 

نمونه ای از اجرای ساز تنبور توسط استاد سلمان حسینی استاد تنبور آموزشگاه موسیقی سارین بر روی کانال آپارات آموزشگاه قابل دسترسی است.